Schaduwrijk – Wat verborgen is, wil gezien worden

door | 23 nov 2025 | Verhaal

“Wil je wat komen vertellen over spiritualiteit?
In relatie tot psychische kwetsbaarheid.”

Mooie uitnodiging.
Eén die precies valt op het snijpunt waar mijn leven zich afspeelt: de plek waar innerlijk weten en diep verdriet elkaar raken.

“Ja hoor,” zeg ik.
En denk later: hoe spreek je over wat je eerder erváárt dan begrijpt?

Waar het begon

Als kind had ik ervaringen buiten het alledaagse, nog vóór ik daar taal voor had.
Ik zag licht om mensen heen, en soms verschenen er beelden. Dan leek de tijd even stil te vallen en ontvouwde zich in mijn blikveld een flard van een verhaal — in een onbekende beleving, met personages die ik niet kende.

Mijn dromen waren intens: verdrinken, slangen, vluchten, vuur.
En er was altijd angst om iemand te verliezen van wie ik hield.

Ook registreerde mijn systeem de binnenwereld van anderen alsof die van mij was: stemmingen, energie, gedachten, de sfeer in ruimtes.
Familie noemde het “te gevoelig”, maar mijn verklaring is dat ik oppikte wat er onder de oppervlakte leefde.
Alsof het zichtbare en onzichtbare door elkaar liepen.

Van symptomen naar betekenis

Toen ik ouder werd, ging het alle kanten op. Intens blij, en zomaar diepbedroefd.
Hulpverleners, antidepressiva, woorden als misschien en waarschijnlijk over diagnoses die ikzelf niet vond passen.
Er werd gekeken naar symptomen alsof mijn ervaringen losse puzzelstukjes waren.

Maar voor mij zijn het sporen naar binnen.
Een deur naar een laag die dieper is dan psychologie alleen.

Ik begon te zien dat mijn energetische gevoeligheid en mijn psychische kwetsbaarheid geen twee losse werelden zijn.
Ze bewegen in dezelfde stroom.
Het ene opent me naar een ruimer veld van voelen en waarnemen,
het andere wijst naar plekken waar nog iets ouds leeft.

Alsof dezelfde deur zowel licht als pijn binnenlaat — en beide me dichter bij mijn eigenheid brengen.

Ziel als richting

Nu kijk ik vanuit meerdere lagen tegelijk: energetisch, systemisch, psychologisch.
Met mijn ziel als richtinggever:
het innerlijke weten dat ouder is dan dit menszijn,
dat spreekt via je hart, lichaam, dromen en verlangens.

Schaduwwerk, individuatie en de alchemie van veranderen

En misschien is het spirituele pad dat ik bewandel niet zo anders dan wat Jung het proces van individuatie noemt —
de beweging waarin je steeds meer wordt wie je in wezen bent,
geleid door een innerlijke laag van bewustzijn die dieper reikt dan het persoonlijke verhaal,
en afgestemd op een groter geheel dat je niet met het hoofd kunt begrijpen, maar wel met het hart kunt voelen.

Voor mij begint dat bij luisteren naar wat er onder de oppervlakte leeft.
Licht én schaduw herkennen als delen van dezelfde stroom.

Niet zweverig, niet buiten het leven om,
juist midden in relaties, keuzes, kwetsbaarheid,
en in de manier waarop je jezelf steeds opnieuw bij elkaar brengt.

Een van de sleutels in dat proces is schaduwwerk.
Jung sprak over de schaduw: alles wat ooit werd weggestopt omdat het niet veilig was —
onzekerheid, schaamte, angsten, woede, verlangens, je niet goed genoeg voelen.

Het verdwijnt niet; het verschuift naar binnen.
En precies dáár begint het werk:
niet door te fixen wat “fout” lijkt, maar door te voelen wat vergeten is.

In dat schaduwwerk hebben de echo’s van generaties en eerdere levens voor mij ook een plek.
Zoals Maarten Oversier zegt: we dragen niet alleen ons eigen verhaal,
maar ook dat van onze voorouders.

En dat laat zich niet wegdrukken; het leeft door —
in lichaam, relaties, reacties.
Precies waar het schuurt, begint iets zich te ontvouwen.

En dat ontvouwen is niet alleen donker.
Het is een vorm van alchemie.

Juist in de rauwe stukken ontstaat iets lichts:
een oud verhaal dat oplost,
een patroon dat zacht openbreekt,
ruimte die vrijkomt.

Dankbaarheid die niet gezocht hoeft te worden, maar verschijnt.
Joy die helder is in plaats van luid —
alsof de ziel fluistert:
Zie je wel, dit kon je dragen.

Misschien is dát de echte transformatie:
dat donker en licht samenkomen in iets nieuws,
en je vrijer wordt omdat je bent gebleven.

Wat ik wil delen

En dan kom ik terug bij die vraag: wil je komen vertellen?
Alleen al dat verzoek raakt iets in mij. Iets ouds, iets kwetsbaars.

Mijn eerste impuls was: Ja, ik wil.
Daaronder fluistert onzekerheid en iets dat lang stil is geweest: Wordt mijn stem gehoord?

Hoe pak ik het aan?
Misschien lees ik een stukje voor uit een van mijn verhalen —
de vibratie van voelen, afgewisseld met stilte.
En nodig ik anderen uit om te ervaren en delen wat er in hen leeft —

Het hoeft niet groots.
Alleen echt.

Retespannend — ja.
En precies daar begint het verhaal.

The good, the bad & the beautifully messy.

Recente verhalen

De kracht van spreken – over trauma en bipolariteit

In deze blog schrijft Natalie Spaans over de landelijke dag rond trauma en bipolariteit, georganiseerd door Plusminus. Aan de hand van persoonlijke verhalen en de inzichten van psycholoog Anne Marsman – wordt duidelijk hoe diep trauma verweven kan zijn met een bipolaire kwetsbaarheid. Er is aandacht voor onverwerkte jeugdtrauma’s, het effect van emotionele verwaarlozing, en het belang van erkenning en lichaamsgericht werken in herstel. Ook komt de vaak traumatiserende ervaring binnen de GGZ aan bod. De blog eindigt met een krachtige boodschap van hoop: herstel is mogelijk, ons brein kan helen, en spreken maakt verschil.

Comfortabel verdoofd: verlangen naar verbinding

“Hello? Is there anybody in there?” Met een sigaret tussen mijn vingers, leunend tegen het keukenblok, inhaleer ik ook de daarna volgende woorden van deze geweldige Pink Floyd-song: Comfortably Numb. Oh, wat hou ik van lyrics: rauw, diep, donker, luchtig, speels. Het...

Hoogtes en dieptes: creatie als kompas

“Despite these episodes of stormy weather, we fight it... persevere and have a wonderful life!” Michael van der Meide Wat een dag! Zaterdag 26 oktober: de landelijke dag van Plusminus – leven met bipolariteit. Voorzitter Henk opent met Het zotte geweld – ook bekend...

Missie voor Mentale Gezondheid

‘Delen in plaats van wegkruipen bij negatieve gevoelens bracht vrijheid’ Tineke Mollema (39) is open over haar bipolaire kwetsbaarheid: zowel nationaal als internationaal zet ze zich in voor goede zorg en gelijke kansen voor mensen die psychisch lijden. 'Het vuur van...

Licht, liefde & tralala

Een onsterfelijke ziel - oneindig bewustzijn - met een menselijke ervaring. Dat was er eerst, daarna het aardse jasje: "Holy smoke, is dat zo?" Die zomer ontdekte mijn ex, de vader van onze zoon, groene smoothies en de meditatie-app Insight Timer. We waren al een...

Twee honden: oog in oog met racisme

Ons speelveld: een weiland achter de eerste flat van de Componistenbuurt. Of was het de laatste van de vier? Dat maakt ook niks uit, het is maar net vanuit welk perspectief je het bekijkt: is dat niet met alles zo in het leven? Met kronkelende slootjes om overheen te...

Engels prinsesje: vluchten voor donker

"Hey, Engels prinsesje: hoe is ie nou?" Lees ik op mijn telefoon terwijl ik met mijn kop in de voorjaarszon in een open dubbeldeksebus door London rijd. Daar ben ik voor mijn werk. Tijdens de rit zuig ik alles op wat ik zie: de bruisende straten, de rode telephone...

De Stem: contact met de ongeziene wereld

“Ga je met me mee? - Ik wil je iets laten zien.” Die nacht sliep ik bij een vriendin, samen met een andere vriendin: een bezoek aan de paranormale beurs stond op de agenda. Blijkbaar was ik toen al geïnteresseerd in alles wat niet down to earth was. Tarot en...

Runnaway Train

Horror is echt! En Runnaway train laat dat zien: zonder het aan de verbeelding over te laten. "Goedemorgen, Goudemorgen" - Met een luchtige jolige vaart begroet radio DJ Marisa haar luisteraars en spreekt de naam uit van het liedje dat ze zojuist draaide voor net...

Blijf van mijn lijf: vluchten voor morgen

Boodschappen die uit de gedeelde koelkasten verdwenen. Vrouwen ontwaakten hysterisch uit hun nachtmerries: was het de angst, verdriet en wanhoop die hen achtervolgden? Kinderen die nog in bed plasten. Vrouwen die andere vrouwen en hun kinderen manipuleerden en...

Onderwerpen